Je betaalt belastingen op goederen en diensten die je koopt (BTW), op je woning (registratierechten) en wanneer je erft (successierechten).  Maar de meest bekende belastingen zijn wellicht de inkomstenbelastingen, waarvoor je jaarlijks een aangifte moet invullen.

Iedereen heeft recht op een gedeelte van het inkomen waarop hij of zij geen belastingen betaalt (de belastingvrije som).  Voor het aanslagjaar 2012 (inkomsten 2011) geldt een basisbedrag van 6.830 euro vrijgesteld van belasting.  Voor personen met een handicap wordt dat bedrag verhoogd met 1.400 euro.  Daarna wordt de belasting berekend per schijven.  Hoe hoger je inkomen, hoe hoger het belastingtarief.

Je gezinssituatie bepaalt voor een stuk de berekening van je belastingen.  Er bestaan nog kleine verschillen tussen alleenstaanden en feitelijk samenwonenden enerzijds en gehuwden en wettelijk samenwonenden anderzijds.  Heb je kinderen, dan krijg je een aantal belastingsvoordelen.  Een aantal uitgaven kun je aftrekken van de belastingen.

Vragen over belastingen kun je stellen aan de FOD Financiën (contactcenter: 0257/257 57).
Je kan je belastingaangifte op papier of op internet, via www.taxonweb.be invullen.  Met www.myminfin.be kun je de status van je belastingaangifte en je vorige aangifte raadplegen. 
Is je vraag over het invullen van de belastingaangifte erg specifiek, dan neem je best contact op met het plaatselijk taxatiekantoor.  De gegevens daarvan vind je op de eerste bladzijde van de belastingaangifte. Kun je wat hulp gebruiken bij het invullen van de aangifte?  In sommige gemeenten kun je tijdens de periode van de belastingaangifte hulp krijgen van een ambtenaar.  Vraag informatie bij je gemeentebestuur.  Sommige vakbonden bieden eveneens deze dienst aan.
Zoek je meer informatie over de belastingen die in Vlaanderen geheven worden, dan kun je terecht bij het Agentschap Vlaamse Belastingdienst (078/15 30 15).

Alleenstaanden en feitelijk samenwonenden

Woon je samen, maar heb je geen verklaring van wettelijk samenwonen afgelegd, dan word je voor de belastingen als alleenstaande beschouwd.  Dit betekent dat je elk apart een belastingaangifte ontvangt.

In een aantal gevallen hebben feitelijk samenwonenden een voordeel ten opzichte van gehuwden en wettelijk samenwonenden:

• Maakt één van beide partners belastingschulden, dan kunnen die niet verhaald worden op het vermogen van de andere partner.  Dit is wel het geval bij gehuwden en wettelijk samenwonenden.
• Partners met kinderen hebben nog een aantal bijkomende voordelen.

Wettelijk samenwonenden en gehuwden

Woon je wettelijk samen of ben je gehuwd, dan ontvang je een gezamenlijke belastingaangifte.  Dit geldt niet voor het jaar waarin je getrouwd bent of een verklaring in het gemeentehuis afgelegd hebt en ook niet voor het jaar van de echtscheiding of het stopzetten van het wettelijk samenwonen.

Op de inkomsten wordt wel eerst een gesplitste berekening gemaakt.  Pas op het einde van deze berekening worden de twee inkomens samengeteld.  Dit voorkomt dat gehuwden of wettelijk samenwonenden meer belastingen zouden betalen omwille van een samenvoeging van hun inkomsten en daarom in een hogere schijf van de belastingen zouden terechtkomen.

Voordelen voor gehuwden en wettelijk samenwonenden:

• De toepassing van het huwelijksquotiënt zorgt ervoor dat de partner die geen beroepsinkomsten of slechts een beperkt inkomen heeft, 30% van het gezamenlijke beroepsinkomen toegewezen krijgt, met een maximum van 9.470 euro (2012).  Op deze manier komt het inkomen van de partner die het meeste verdient in een lagere belastingschijf terecht en komt dit voordeliger uit.  Uiteraard is dit enkel een voordeel wanneer het inkomensverschil tussen beide partners hoog is.  Je moet dit niet zelf vermelden in de belastingaangifte, want deze regeling wordt automatisch toegepast.
• Voor meewerkende echtgenoten geldt er een gelijkaardige regeling die iets voordeliger is dan het huwelijksquotiënt.  De zelfstandige echtgenoot mag aan de meewerkende echtgenoot 30% van het beroepsinkomen toekennen met een maximum van 12.300 euro (2012).  Het percentage kan eventueel verhoogd worden naargelang de prestaties van de meewerkende echtgenoot.  Meer informatie over het statuut van de meewerkende echtgenoot vind je bij je sociaal verzekeringsfonds.
• Voor het aflossen van een hypothecaire lening voor een enige en eigen woning kun je van een belastingaftrek genieten.  Dit geldt voor beide partners.  Wanneer één partner beduidend meer verdient dan de andere, is het interessant de aftrekbare som onder elkaar te verdelen.  Dit kan maximaal volgens een verdeling 85-15%.  Zo komt het voordelig uit om de partner met het hoogste inkomen een zo hoog mogelijke som te laten aftrekken van zijn belastingen.
• Bij het overlijden van één van de partners moeten gehuwden en wettelijk samenwonenden minder successierechten en minder belastingen op de premie van de levensverzekering betalen dan feitelijk samenwonenden.

Minder belastingen betalen

Bepaalde uitgaven kun je aftrekken van de belastingen, zoals kosten voor kinderopvang, de afbetaling van een lening, pensioensparen, giften of dienstencheques en PWA-cheques.