Bij financiële moeilijkheden, klop je best aan bij het OCMW van je gemeente.  Bij het OCMW kun je een uitkering aanvragen.  Daarnaast heeft het OCMW informatie over een aantal voordelen: lagere tarieven voor energie, gezondheidszorg, telefonie en het openbaar vervoer, de basisbankdienst en het OCMW helpt je bij schulden.  Meer informatie hierover vind je op www.rechtenverkenner.be.
Kun je je zelf niet verplaatsen, dan kun je een huisbezoek vragen.

Verdere informatie over de maatschappelijke dienstverlening van het OCMW, vind je bij de POD Maatschappelijke Integratie, Armoedebestrijding, Sociale Economie en Grootstedenbeleid.
Ook de website van de Brusselse OCMW's geeft duidelijke informatie.

Zwangere vrouwen en ouders van jonge kinderen die ondanks de OCMW- en andere overheidssteun financieel niet rond komen, kunnen een aanvraag voor een beperkte tegemoetkoming doen bij de vzw Lucia.

Sociale bijstand

De sociale bijstand garandeert een minimuminkomen, de mogelijkheid tot een menswaardig bestaan.  Het OCMW verleent sociale bijstand. Dit kan onder de vorm van financiële hulp en budgetbegeleiding, juridische advies, e.d.  De financiële tussenkomsten van de sociale bijstand omvatten: het integratieloon, de gewaarborgde gezinsbijslag, de inkomensgarantie voor ouderen en de uitkeringen aan gehandicapten.  Je kan hiervoor in aanmerking komen na een inkomensonderzoek en als je geen andere mogelijkheid hebt om een inkomen te verwerven.

Op de website www.socialezekerheid.be (contactcenter: 02/511 51 51) vind je meer informatie over de verschillende vormen van sociale bijstand.

Het leefloon

Het OCMW zoekt naar de meest gepaste oplossing: ofwel een geschikte job, ofwel een leefloon en beiden kunnen gecombineerd worden met een individueel traject.  Zo’n traject helpt personen zelfstandig hun leven in te vullen.
Het leefloon is € 523,74 voor een persoon die samenwoont, € 785,61 voor een alleenstaande en € 1.047,48 voor een gezin met kinderen (vanaf februari 2012).

De gewaarborgde gezinsbijslag

De gewaarborgde gezinsbijslag zorgt ervoor dat alle kinderen recht hebben op kinderbijslag en kraamgeld, ook als zij ouders hebben die niet voldoen aan de voorwaarden om in het gewone stelsel kinderbijslag te ontvangen. 
Dit zijn:

• ouders die een leefloon of een inkomensgarantie voor ouderen krijgen of slechts beperkte middelen hebben om rond te komen,
• ouders met een handicap zonder beroep,
• grensarbeiders of
• studerende ouders.

Wil je meer informatie over de gewaarborgde gezinsbijslag, dan neem je best contact op met het provinciaal bureau van de RKW.  Adressen vind je bij de Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers – RKW (infolijn kinderbijslag 0800/94 434)

De uitkeringen aan gehandicapten

Sommige personen met een handicap zijn niet in staat zelf te werken voor een voldoende inkomen.  Wanneer zij en hun partner over onvoldoende financiële bestaansmiddelen beschikken, kunnen ze een uitkering krijgen van de sociale bijstand.
Er bestaan twee soorten uitkeringen:

• de inkomensvervangende tegemoetkoming voor personen met een handicap die door hun beperking niet meer dan een derde van het inkomen van een andere persoon kan verdienen.
• de integratietegemoetkoming voor personen met een verminderde zelfredzaamheid en die omwille daarvan bijkomende kosten hebben.
• Indien van toepassing, kun je de twee uitkeringen tegelijkertijd ontvangen.

De inkomensgarantie voor ouderen en tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden

Wie 65 jaar of ouder is en geen aanspraak kan maken op een voldoende pensioen, kan een inkomensgarantie voor ouderen aanvragen.

Ouderen vanaf de leeftijd van 65 jaar die een verminderde zelfredzaamheid hebben en daardoor bijkomende kosten hebben, kunnen een tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden krijgen.  Je kan niet op hetzelfde moment een integratie- of inkomensvervangende uitkering  (voor personen met een handicap) ontvangen.

Meer over de inkomensvervangende tegemoetkoming, de integratietegemoetkoming en de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden, vind je bij de FOD Sociale Zekerheid, Directie-generaal personen met een handicap (02/507 87 99).
Een aanvraag voor een inkomensgarantie voor ouderen, doe je bij de Rijksdienst voor Pensioenen (0800/502 46).

Voordelige tarieven voor energie

Wanneer je één van de hierboven beschreven vormen van sociale bijstand geniet (behalve de gewaarborgde gezinsbijslag), kun je een sociaal tarief voor gas en elektriciteit aanvragen.  Dit doe je rechtstreeks bij de elektriciteits- en gasmaatschappij met een attest van het OCMW of de Rijksdienst voor Pensioenen.  Als je dit niet zelf aanvraagt, dan gebeurt de toekenning automatisch: de FOD Economie verzamelt alle gegevens zelf.

Gezinnen die verwarmen met stookolie kunnen een toelage krijgen wanneer ze een laag of bescheiden inkomen hebben, recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen of met schuldoverlast te kampen hebben.  De verwarmingstoelage kun je aanvragen bij het OCMW, binnen de 60 dagen na de levering van de brandstof.  Informatie krijg je bij het Sociaal Verwarmingsfonds (0800/90 929).

Verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen

Je komt in aanmerking voor een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen indien:

• je sociale bijstand geniet
• je weduwe, weduwnaar, eenoudergezin, gepensioneerde, werkloze boven 50 jaar, rechthebbende op een verwarmingstoelage, wees of invalide bent en je bruto jaarlijks gezinsinkomen is lager dan € 16.306,33 per jaar, verhoogd met € 3.018,74 per persoon ten laste (bedrag geldig vanaf februari 2012).

De aanvraag doe je bij je ziekenfonds.
Met de tegemoetkoming betaal je minder remgeld, kan rechtstreeks afgerekend worden met het ziekenfonds en ligt het bedrag van de maximumfactuur lager dan voor anderen.

Sociaal telefoontarief

Personen die een leefloon ontvangen, 65+ers, personen met een handicap van minstens 66% met een beperkt inkomen, kunnen een lager tarief krijgen om te telefoneren.   Het huidig grensbedrag voor het inkomen bedraagt € 16.306,33 per jaar, dat verhoogd wordt met het aantal personen ten laste.  De korting geldt op gesprekken, de aansluitingskosten en de abonnementskosten.
Aanvragen richt je aan je telecommunicatieoperator.
Meer informatie vind je bij het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie – BIPT.

Korting openbaar vervoer

Wie een leefloon of een inkomensgarantie krijgt of recht heeft op een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen, heeft korting op een Buzzy Pass of Omnipass van De Lijn.  Met het abonnement (geldig voor 12 maanden) kun je onbeperkt gebruik maken van de bus.  Personen met een handicap kunnen gratis met de bus reizen.  Meer info: www.delijn.be.
Heb je recht op een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen, dan kun je een korting krijgen van de helft op treinbiljetten van de NMBS. Meer info: www.nmbs.be.

Basisbankdienst

Iedereen heeft recht op een basisbankdienst.  Dit wil zeggen dat iedereen recht heeft op een zichtrekening voor de meest gebruikelijke bankverrichtingen.  De bank mag dit niet weigeren op basis van je financiële toestand en mag ook niet vragen dat er iemand borg voor je staat of dat je bijkomende verzekeringen afsluit.  Jaarlijks mogen er 12 euro (niet-geïndexeerd) kosten aangerekend worden.  Met de zichtrekening mag je niet in het rood gaan.
Een brochure en meer informatie over de basisbankdienst kun je krijgen via de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie (contactcenter: 0800/120 33).

Schulden en schuldbemiddeling

Bepaalde gebeurtenissen, zoals het verlies van een job, ziekte of het verlies van een partner hebben ook financiële gevolgen.  Personen die al een laag inkomen hadden, kunnen in problemen geraken.  Wanneer de facturen zich opstapelen en je er zelf niet uit geraakt, dan kun je beroep doen op een aantal diensten die je verder kunnen helpen.

Onder andere de OCMW’s en de CAW’s zijn erkende schuldbemiddelaars.  Ze kunnen je begeleiden bij het beheren van je budget en kunnen bemiddelen met de schuldeisers om een afbetalingsplan op te stellen.

Wanneer je schulden hebt, maar ook wanneer het nog niet zo ver gekomen is, kun je terecht bij een CAW.  Ze kunnen je op verschillende vlakken helpen: bij financiële problemen, problemen met administratie, moeilijkheden in het gezin, problemen bij het vinden van een woning.
Zoek je een CAW in jouw buurt, kijk dan op www.caw.be of bel naar 078/ 150 300.

Hoe pak je schulden aan?  Waar kan je terecht voor hulp?  Wat zijn je rechten en plichten als je schulden hebt?  Op die antwoorden vind je een antwoord op www.eerstehulpbijschulden.be, een website van het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling.

Wil je meer weten over de regelgeving bij schuldenlast, dan kun je info vragen bij de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie, Dienst Krediet en Schuldenlast.

Verbruikersateljee is een beweging voor de consument.  Je kan er terecht met vragen over energie, krediet en schulden, huren, rechtsprocedures en gezondheidszorg.  De organisatie werkt over heel Vlaanderen.