Steeds meer Belgen gaan een relatie aan met iemand van een andere nationaliteit – iemand die ze op reis hebben leren kennen, via een studentenuitwisseling of iemand uit het land van herkomst.  Als je huwt of gaat samenwonen met een buitenlandse partner, moet je met een aantal zaken rekening houden.  We sommen kort de belangrijkste formaliteiten voor het huwelijk of het wettelijk samenwonen op.

Informatie over huwen en samenwonen met een buitenlandse partner vind je bij het Vlaams Minderhedencentrum - juridische helpdesk: 02/ 205 00 55

Of bij de FOD Binnenlandse Zaken – Dienst Vreemdelingenzaken - helpdesk: 02/ 206 15 99

Informatiebrochures over het huwelijk in het Marrokaanse en Turkse recht, gearrangeerde huwelijken en nuttige adressen zijn te verkrijgen via het
Steunpunt voor Allochtone Meisjes en Vrouwen - tel: 02/ 209 34 69
Jongeren die vrezen voor een huwelijk onder dwang, vinden informatie op de Nederlandse site www.stopdwang.nl

Verder op deze site lees je meer over gemengde relaties.

Huwen met een buitenlandse partner

Het is aan te raden voor de komst naar België de volgende documenten te verzamelen en te laten legaliseren in het geboorteland:

• Een afschrift van de geboorteakte.
• Het bewijs van de ontbinding of de nietigverklaring van vorige huwelijken voor een buitenlandse overheid.
• Eventueel een bewijs van nationaliteit.
• Het bewijs dat de partner voldoet aan de voorwaarden van zijn land om wettig te kunnen huwen.
• Eventueel is een beëdigde vertaling vereist.
• Doet enkel de Belgische partner een huwelijksaangifte, dan moet de buitenlandse partner schriftelijke toestemming geven.

Om België te betreden, hebben niet-visumplichtige vreemdelingen (zoals EU-burgers) enkel hun identiteitskaart nodig.  Ze kunnen in België verblijven voor een legaal kort verblijf.
Visumplichtige vreemdelingen kunnen het visumtype C aanvragen met het oog op het afsluiten van een huwelijk in België.  Dat moet je vragen bij het Belgisch consulaat van de woonplaats en je hebt er een kopie van de huwelijksaangifte voor nodig. 
In beide gevallen moet bij aankomst in België een aankomstverklaring afgelegd worden in de gemeente waar de vreemdeling verblijft.  Dan wordt de uiterste datum van het toegestane verblijf vastgelegd, dit is telkens 90 dagen na aankomst.  Na het verstrijken van deze periode is er geen garantie dat de vreemdeling nog langer in het land kan verblijven.  Daarom is het belangrijk te huwen binnen deze termijn. 
Na het huwelijk kan de buitenlandse echtgenoot de Belgische nationaliteit aanvragen.

Heeft de partner geen verblijfsstatuut, dan kan nagegaan worden of er al dan niet sprake is van een schijnhuwelijk. 
Het gedwongen huwelijk is strafbaar in België.  Iemand die onder geweld of bedreiging een ander dwingt te huwen, kan strafrechtelijk vervolgd worden.

Samenwonen met een buitenlandse partner

De procedure voor het wettelijk samenwonen met een buitenlandse partner verschilt naargelang hij of zij een EU-burger is of niet.

Afsluiten van een samenlevingscontract met een EU-onderdaan

Je moet een duurzame relatie van minstens 1 jaar aantonen  aan de hand van betrouwbare getuigen, brieven, foto’s, facturen e.d.  De Belgische partner moet een verbintenis tot tenlasteneming ondertekenen, waarin hij stelt dat hij gedurende 3 jaar en 6 maanden de kosten voor het verblijf, gezondheidszorgen en repatriëring van zijn partner zal betalen.
Om België binnen te treden moet je een visum type D (op basis van samenwoonst in het kader van een duurzame relatie) aanvragen.  Als de buitenlandse partner al in België verblijft voor de aanvraag, moet hij zich wenden tot de burgemeester van de gemeente waar hij verblijft en hier de nodige papieren in orde brengen. 
Binnen de 6 maanden moeten de partners effectief wettelijk samenwonen (met een verklaring van de ambtenaar van de burgerlijke stand of met een samenlevingscontract bij de notaris), opdat het verblijf van de vreemdeling verlengd kan worden.  Dit gebeurt telkens met één jaar, op voorwaarde dat er nog steeds sprake is van een relatie.  Na 3 jaar en 6 maanden behoudt de buitenlandse partner definitief zijn verblijfsrecht, ongeacht de staat van de relatie.

Afsluiten van een samenlevingscontract met een inwoner buiten de EU

De partners moeten kunnen bewijzen dat ze een duurzame relatie hebben.  Ze moeten hiervoor minstens 1 jaar legaal samenwonen in België of in het buitenland of ze moeten bewijzen sinds twee jaar een relatie te hebben.  De Belgische partner moet een verbintenis tot tenlasteneming ondertekenen.  Om België binnen te treden, dient de vreemdeling een visum type C ‘met het oog op een verklaring van wettelijke samenwoning in België’ aan te vragen bij het Belgische consulaat van zijn land.
Bij aankomst in België moet hij een aankomstverklaring afleggen bij de gemeente, waarna het koppel 90 dagen tijd heeft om een verklaring van wettelijke samenwoning of een samenlevingscontract af te sluiten.  Daarna kan de aanvraag tot gezinshereniging ingediend worden.