Vrijwillige hulpverlening

Heb je al beroep gedaan op een dienst die je kan helpen bij opvoedingsproblemen, maar geraken de problemen niet van de baan, dan kun je naar het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg (CBJ) stappen.

Bij het CBJ krijg je een consulent toegewezen, die verantwoordelijk blijft voor je gezin.  Hij of zij bespreekt de situatie en zoekt naar hulp waarmee iedereen akkoord kan gaan.  Die hulp richt zich in de eerste plaats tot het kind of de jongere, maar het hele gezin wordt betrokken. 
Er zijn verschillende mogelijkheden; thuis, in een voorziening, bij een pleeggezin of een jongere kan begeleid worden om alleen te gaan wonen.  Meer info.

Of de consulent kan ook een oplossing zoeken bij het internaat van de school, een jeugdpsychiatrische afdeling van het ziekenhuis, een dienst van het VAPH voor kinderen of jongeren met een gedrags- of emotionele stoornis, een centrum voor geestelijke gezondheidszorg,...

Loopt de hulp niet goed of gaat één van de partijen niet akkoord, dan kunnen ouders, de minderjarige, de hulpverlener of de consulent de bemiddelingscommissie aanspreken om tot een gezamenlijke oplossing te komen. Meer info. 

Het Steunpunt Jeugdhulp is in de eerste plaats bedoeld voor professionelen in de Bijzondere Jeugdzorg.  Er is echter ook heel wat duidelijke informatie te vinden over de Bijzondere Jeugdzorg. 

Wie als ouder, jongere of betrokkene klachten of vragen heeft over de hulpverlening in de bijzondere jeugdbijstand, kan gratis bellen naar de JO-lijn op het nummer 0800/900 33.

Gerechtelijke jeugdbijstand

Er is sprake van gerechtelijke jeugdbijstand wanneer de minderjarige moet verschijnen voor de jeugdrechtbank.  De jeugdrechter kan gedwongen hulp opleggen.  Er zijn twee situaties waarin de jeugdrechter kan optreden:

Een problematische opvoedingssituatie waarvoor geen vrijwillige hulpverlening meer mogelijk is
Wanneer de bemiddelingscommissie hulp noodzakelijk vindt, maar vrijwillige hulpverlening is niet meer mogelijk, dan wordt het dossier met een advies doorgestuurd naar het parket.  Dan kan het parket de zaak voor de jeugdrechtbank brengen.  De jeugdrechter kan voorlopige en definitieve maatregelen treffen.

Een minderjarige heeft een als misdrijf omschreven feit gepleegd
Wanneer een jongere een misdrijf gepleegd heeft, wordt er niet gesproken van schuld, maar van een ‘als misdrijf omschreven feit’.  De politie stelt een proces-verbaal op en zendt het door naar het parket.  Het parket kan beslissen de zaak voor de jeugdrechtbank te brengen. 
De jeugdrechter kan dan een aantal maatregelen nemen.
De Federale Overheidsdienst Justitie geeft een brochure uit over de aanpak van minderjarige delinquenten.

Maatregelen ten aanzien van de ouders

• Telkens de jongere moet verschijnen voor de jeugdrechtbank, worden de ouders opgeroepen om de zitting bij te wonen.  Gaan zij hier niet op in, dan kunnen ze een boete krijgen.
• Als blijkt dat de ouders de gezinsbijslagen niet gebruiken in het belang van het kind, kan een persoon aangesteld worden die de uitkeringen int en gebruikt voor het kind.
• Brengen ouders door hun gedrag het kind in gevaar, dan kunnen ze uit hun ouderlijk gezag ontzet worden.

Minderjarigen die moeten verschijnen voor de jeugdrechtbank hebben recht op een advocaat.  Die advocaat verdedigt de minderjarige en niet zijn ouders.  Kan de jongere zelf niet instaan voor de kosten, dan wordt hem een advocaat toegewezen. Het Centrum van Advocaten voor Jongeren (02/519 84 27) organiseert een gratis dienstverlening. Op www.jeugdadvocaat.be vind je een advocaat die gespecialiseerd is in jeugdrecht en die goed met kinderen en jongeren kan communiceren.

Aan de jeugdrechtbank is een sociale dienst verbonden die instaat voor het adviseren van de rechter en het zoeken van gepaste hulpverlening.  Je kan hier niet rechtstreeks terecht.

De plaatsing van een kind is voor iedereen in het gezin, en ook voor familieleden zoals grootouders, een ingrijpende ervaring.  Ons Kindje is een zelfhulpkring waarin ervaringen en gevoelens gedeeld worden.

Geweld

Sommige kinderen vertonen thuis onaanvaardbaar gedrag.  Ze schelden, ze liegen, ze chanteren of bedreigen hun ouders.  Ze schoppen of slaan.  Ze beschadigen de voorwerpen in huis.  Ze stelen of persen geld af. 
Geweld van kinderen tegenover hun ouders is niet zo bekend, toch komt het bij naar schatting 10% van de kinderen voor.
Omwille van het taboe, proberen de ouders het probleem geheim te houden ten opzichte van de buitenwereld; ze schamen zich tegenover hun omgeving.  Het leidt bij veel ouders tot een negatief zelfbeeld of een depressie.  Maar ook het kind ondervindt negatieve gevolgen in zijn ontwikkeling.  De gezinsrelaties verslechteren: tussen de ouder en het kind, maar ook broers en zussen zien af van de situatie.
Daarom is het belangrijk vroeg in te grijpen en hulp te zoeken.  Adolescenten die agressief zijn ten opzichte van hun ouders tonen vaak al op heel jonge leeftijd moeilijk gedrag.  Ze zijn moeilijk te straffen, aanvaarden geen grenzen en zijn heel koppig.  Merk je deze zaken op, dan is het aangewezen advies te vragen.  Maar op jonge leeftijd lukt het de meeste ouders wel het gedrag van hun kind in te tomen.  Pas in de adolescentie stapelen de problemen zich op.

Geweld tussen broers en zussen komt vaak voor.  Ouders hoeven zich daar weinig zorgen over te maken, het aftasten van grenzen maakt deel uit van het opgroeien van het kind.  Toch spreken we in 4 op de 10 gevallen van ernstig geweld.  Dan willen broers of zussen elkaar opzettelijk pijn doen, macht over de ander krijgen, met fysieke verwondingen tot gevolg.  En dit gebeurt niet één keer, maar herhaaldelijk.  De emotionele impact kan in die gevallen groot zijn.

Je kan hulp zoeken bij een dienst die werkt rond opvoedingsproblemen.
Aarzel niet je huisarts te contacteren.  Je kan in alle vertrouwen de situatie met hem bespreken.
Situaties van geweld en misbruik kun je melden op het gratis nummer 1712.
Is er sprake van fysiek geweld, dan kun je beroep doen op de politie.  De lokale politiediensten hebben een speciale dienst voor problemen met jongeren en gezinnen.