Vrijwillige hulpverlening

Heb je al beroep gedaan op een CAW, het CLB, een opvoedingswinkel of een andere dienst, maar geraken de problemen niet van de baan, dan kun je naar het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg (CBJ) stappen.  Meestal word je doorverwezen.  Deze dienst organiseert hulpverlening en bijstand ten aanzien van jongeren in een 'problematische opvoedingssituatie'. 

Bij het CBJ krijg je een consulent toegewezen, die verantwoordelijk blijft voor je gezin.  Hij of zij bespreekt de situatie en zoekt naar hulp waarmee iedereen akkoord kan gaan.  Die hulp richt zich in de eerste plaats tot het kind of de jongere, maar het hele gezin wordt betrokken. 
Er zijn verschillende mogelijkheden; thuis, in een voorziening, bij een pleeggezin of een jongere kan begeleid worden om alleen te gaan wonen.  Meer info.

Misschien kan de consulent naar andere oplossingen zoeken: het internaat van de school, een jeugdpsychiatrische afdeling van het ziekenhuis, een dienst van het VAPH voor kinderen of jongeren met een gedrags- of emotionele stoornis, een centrum voor geestelijke gezondheidszorg,...

Loopt de hulp niet goed of gaat één van de partijen niet akkoord, dan kunnen ouders, de minderjarige, de hulpverlener of de consulent de bemiddelingscommissie aanspreken om tot een gezamenlijke oplossing te komen. Meer info. 

De Ondersteuningsstructuur Bijzondere Jeugdzorg (OSBJ) is in de eerste plaats bedoeld voor professionelen in de Bijzondere Jeugdzorg.  Er is echter ook heel wat duidelijke informatie te vinden over de Bijzondere Jeugdzorg. 

Wie als ouder, jongere of betrokkene klachten of vragen heeft over de hulpverlening in de bijzondere jeugdbijstand, kan gratis bellen naar de JO-lijn op het nummer 0800/900 33.

Gerechtelijke jeugdbijstand

In de gerechtelijke jeugdbijstand kan ook hulp opgelegd worden onder dwang, dus tegen de wil van de ouders of het kind in.  Dit is het geval wanneer de minderjarige moet verschijnen voor de jeugdrechtbank.  Er zijn twee situaties waarin de jeugdrechter kan optreden:

Een problematische opvoedingssituatie waarvoor er geen vrijwillige hulpverlening meer mogelijk is
Wanneer de bemiddelingscommissie hulp noodzakelijk vindt, maar vrijwillige hulpverlening is niet meer mogelijk, dan wordt het dossier met een advies doorgestuurd naar het parket.  Dan kan het parket de zaak voor de jeugdrechtbank brengen.  De jeugdrechter kan voorlopige en definitieve maatregelen treffen.

Een minderjarige heeft een als misdrijf omschreven feit gepleegd
Wanneer een jongere een misdrijf gepleegd heeft, wordt er niet gesproken van schuld, maar van een ‘als misdrijf omschreven feit’.  De politie stelt een proces-verbaal op en zendt het door naar het parket.  Het parket kan beslissen de zaak voor de jeugdrechtbank te brengen. 
De jeugdrechter kan dan een aantal maatregelen nemen.
De Federale Overheidsdienst Justitie geeft een brochure uit over de aanpak van minderjarige delinquenten.

Maatregelen ten aanzien van de ouders

• Telkens de jongere moet verschijnen voor de jeugdrechtbank, worden de ouders opgeroepen om de zitting bij te wonen.  Gaan zij hier niet op in, dan kunnen ze een boete krijgen. 
• De jeugdrechter en de parketmagistraat kunnen een ouderstage opleggen aan de ouders die niet geïnteresseerd zijn in het gedrag van hun kind.  Dit kan enkel als aanvullende maatregel.  Volgen ouders de stage niet, dan riskeren ze een boete of een gevangenisstraf.
• Als blijkt dat de ouders de gezinsbijslagen niet gebruiken in het belang van het kind, kan een persoon aangesteld worden die de uitkeringen int en gebruikt voor het kind.
• Brengen ouders door hun gedrag het kind in gevaar, dan kunnen ze uit hun ouderlijk gezag ontzet worden.

Minderjarigen die moeten verschijnen voor de jeugdrechtbank hebben recht op een advocaat.  Die advocaat verdedigt de minderjarige en niet zijn ouders.  Kan de jongere zelf niet instaan voor de kosten, dan wordt hem een advocaat toegewezen. Het Centrum van Advocaten voor Jongeren (02/519 84 27) organiseert een gratis dienstverlening.

Aan de jeugdrechtbank is een sociale dienst verbonden die instaat voor het adviseren van de rechter en het zoeken van gepaste hulpverlening.  Je kan hier niet rechtstreeks terecht.

De plaatsing van een kind is voor iedereen in het gezin, en ook voor familieleden zoals grootouders, een ingrijpende ervaring.  Ons Kindje is een zelfhulpkring waarin ervaringen en gevoelens gedeeld worden.